1
Con người có cảm xúc, AI thì không
Nhận ra vui, buồn, giận, sợ, ngạc nhiên… là cảm xúc thật của con người. AI có thể mô phỏng cảm xúc nhưng không trải nghiệm cảm xúc như người.
1.A1.1
1.A1.2
Khung nội dung giáo dục trí tuệ nhân tạo · Cấp tiểu học
12 tiết nội dung cốt lõi trong năm học, giúp học sinh lớp 1 làm quen với trí tuệ nhân tạo qua quan sát, kể chuyện, trò chơi và trải nghiệm gần gũi. Bốn mạch kiến thức đan xen: con người làm trung tâm, đạo đức AI, kĩ thuật – ứng dụng, và thiết kế hệ thống AI.
Cách đọc mục lục: Tên bài học lấy đúng nội dung trong khung Bộ GDĐT. Mã như 1.A1.1 là yêu cầu cần đạt cốt lõi; mã có MR là nội dung mở rộng, tổ chức thêm khi nhà trường có điều kiện, không thay thế 12 tiết cốt lõi.
Nhận ra vui, buồn, giận, sợ, ngạc nhiên… là cảm xúc thật của con người. AI có thể mô phỏng cảm xúc nhưng không trải nghiệm cảm xúc như người.
Nụ cười trên màn hình, giọng nói “rất vui được giúp bạn” là phản ứng do người thiết kế sẵn, không phải cảm xúc thật của máy.
AI thể hiện cảm xúc bằng hình ảnh, giọng nói, hành vi để giao tiếp dễ gần hơn. Nội dung mở rộng: vì sao điều đó giúp người dùng thoải mái và hợp tác.
Kể tên loa thông minh, trợ lí ảo, robot hút bụi, camera nhận diện… và nói máy giúp việc gì, hoạt động thông minh hơn ra sao.
Phân biệt hành vi sử dụng AI có thể gây hại cho người khác. Học sinh lớp 1 nói được “nên” và “không nên” qua tình huống gần gũi.
Không dùng AI để làm hại người khác. Nêu ví dụ con người dùng AI đúng cách, vì mục đích tốt đẹp.
Nhận ra AI trong ví dụ đơn giản. Chỉ được trợ lí ảo, nhận diện khuôn mặt và một số công cụ quen thuộc trên điện thoại hoặc máy tính bảng.
Thiết bị thông minh có bộ phận giống người: camera như mắt, micro như tai. Quan sát, so sánh bằng tranh và đồ vật thật.
AI hiểu lệnh đơn giản và trò chuyện theo kịch bản có sẵn. Nội dung mở rộng: AI nhận diện đồ vật từ hình ảnh và phân biệt các loại âm thanh.
AI “học” từ hình ảnh hoặc thông tin do người đưa: nhận biết mèo, quả táo… Nội dung mở rộng: cần nhiều ví dụ đúng và khác nhau thì AI mới trả lời đúng.
Có máy chỉ làm một việc (nhận biết hình ảnh) và máy làm nhiều việc (nghe – trả lời – làm theo lệnh). Học sinh xếp máy vào hai nhóm.
Ôn lại: AI không có cảm xúc thật, dùng AI làm việc tốt, nhận ra máy thông minh quanh mình, và máy học từ ví dụ. Trải nghiệm ngắn, kể chuyện, trò chơi dưới sự hướng dẫn của giáo viên.