Khung nội dung giáo dục trí tuệ nhân tạo · Cấp tiểu học
12 tiết giúp học sinh lớp 5 hiểu con người chịu trách nhiệm cuối cùng, AI không thay thế người, AI phải công bằng, làm quen thuật toán nếu–thì và quy trình huấn luyện, cải tiến bằng dữ liệu.
Cách đọc mục lục: Tên bài học lấy đúng nội dung trong khung Bộ GDĐT. Mã như 5.A1.1 là yêu cầu cần đạt cốt lõi; mã có MR là nội dung mở rộng, tổ chức thêm khi nhà trường có điều kiện, không thay thế 12 tiết cốt lõi.
AI có thể làm việc lặp lại, nguy hiểm, cần độ chính xác (robot nhà máy, xe tự lái chở hàng). Nếu AI chẩn đoán nhầm, bác sĩ vẫn phải kiểm tra và chịu trách nhiệm.
Mục đích của AI là hỗ trợ, không thay vai trò, tư duy, cảm xúc và trách nhiệm của con người. Chỉ người mới quyết định đạo đức.
AI nhằm phục vụ lợi ích chung: cải thiện cuộc sống, giải quyết vấn đề phức tạp. Ví dụ trong y tế, giáo dục, môi trường.
Mọi người — trẻ em, người lớn, người cao tuổi — cần hiểu và dùng AI an toàn, phù hợp nhu cầu, không chia sẻ thông tin cá nhân hay tin tuyệt đối vào AI.
Nêu ví dụ công bằng / không công bằng trong đời sống và khi AI phục vụ người. AI cần phục vụ không phân biệt giới tính, vùng miền, điều kiện kinh tế.
Dùng dữ liệu đa dạng, tránh định kiến, kiểm tra kết quả AI. Đề xuất quy tắc thu thập dữ liệu để bộ dữ liệu đa dạng.
Vì sao con người cần hiểu cách AI đưa ra quyết định: để bảo đảm minh bạch và độ tin cậy khi sử dụng.
Nêu cách dùng cấu trúc “nếu … thì …” trong lập trình AI đơn giản. Thực hành khi có điều kiện.
Thao tác cơ bản trên Teachable Machine, ML for Kids hoặc công cụ phù hợp. Mở rộng: huấn luyện phân loại (lá khỏe – lá sâu bệnh) và chỉ ra chỗ máy phân loại sai.
Các bước: xác định vấn đề, thu thập dữ liệu, dạy máy học, kiểm tra và đánh giá kết quả. Thực hành thu thập dữ liệu cho một vấn đề đơn giản.
Hệ thống AI hoạt động tốt hơn khi dữ liệu được bổ sung và cập nhật. Thực hành cải tiến bằng cách thêm dữ liệu.
Ôn lại trách nhiệm của con người, lợi ích chung, công bằng, nếu–thì và huấn luyện bằng dữ liệu. Đánh giá quá trình, không kiểm tra đầu điểm riêng.