1
Thách thức xã hội trong kỉ nguyên AI
Trình bày ý kiến về một thách thức xã hội, ví dụ đánh đổi an toàn người dùng để ưu tiên đổi mới và phát triển AI.
9.A1.1
Khung nội dung giáo dục trí tuệ nhân tạo · Cấp trung học cơ sở
12 tiết giúp học sinh lớp 9 nhìn thách thức xã hội và nghề nghiệp trong kỉ nguyên AI, nhận nội dung giả mạo, kiến tạo AI công bằng, cải thiện dữ liệu và đánh giá, cải tiến sản phẩm AI.
Cách đọc mục lục: Tên bài học lấy đúng nội dung trong khung Bộ GDĐT. Mã như 9.A1.1 là yêu cầu cần đạt cốt lõi; mã có MR là nội dung mở rộng, tổ chức thêm khi nhà trường có điều kiện, không thay thế 12 tiết cốt lõi.
Trình bày ý kiến về một thách thức xã hội, ví dụ đánh đổi an toàn người dùng để ưu tiên đổi mới và phát triển AI.
Dẫn chứng vì sao AI tác động lớn đến xã hội. Giải thích thiên vị, thành kiến mà AI có thể gây ra.
Năng lực cần rèn: tự học suốt đời, tư duy phản biện, sáng tạo và cảm xúc người, hợp tác với người và với AI. Đặt mục tiêu học tập cá nhân.
Ví dụ dùng AI như công cụ giúp thể hiện bản thân và theo đuổi đam mê.
AI làm thay đổi ngành nghề. Nêu kĩ năng cần trang bị để làm việc hiệu quả cùng AI.
Người dùng kiểm soát và chịu trách nhiệm kết quả cuối cùng. Khai báo dùng AI trong sản phẩm học tập. Vai trò cá nhân và cộng đồng trong giám sát, phản hồi.
Phân tích dấu hiệu nội dung giả mạo; kiểm chứng bằng nguồn phù hợp; đề xuất cách ứng phó khi nghi lừa đảo.
Huấn luyện AI không phân biệt đối xử, tôn trọng đa dạng. Cách thu thập dữ liệu bảo đảm công bằng, không bỏ sót hay thiên vị nhóm đối tượng.
Đề xuất ý tưởng sáng tạo để giải quyết vấn đề bằng AI. Mở rộng: tạo chatbot hoặc mô hình nhận dạng trên nền tảng mở, miễn phí, được rà soát an toàn.
Bổ sung dữ liệu thiếu, bỏ trùng, sửa sai, gán nhãn lại. Thực hành thêm–xoá–sửa dữ liệu để sản phẩm AI tốt hơn.
Con người là người đồng sáng tạo và dẫn dắt khi thiết kế, vận hành, phát triển công cụ AI: đặt mục tiêu, chọn dữ liệu, đánh giá và điều chỉnh.
Kiểm tra mô hình nhận dạng bằng dữ liệu mới; thử chatbot bằng nhiều câu hỏi. Phân tích kết quả và thử cách cải tiến đơn giản.