TRƯỜNG: ....................................
Tổ: ....................................
Họ và tên giáo viên: ........................
KẾ HOẠCH BÀI DẠY
Bài 10: Mạng nơ-ron, phân cụm và phân lớp
| Môn học/Hoạt động giáo dục | Giáo dục trí tuệ nhân tạo (nội dung cốt lõi) |
|---|---|
| Lớp | 11 | Thời gian thực hiện: 1 tiết (45 phút) |
| Mạch / Chủ đề | C. Các kĩ thuật và ứng dụng AI C5. Kĩ thuật và thuật toán AI |
| Nội dung khung | Kiến thức cơ bản về mạng nơ-ron nhân tạo; Kiến thức cơ bản về các thuật toán phân cụm và phân lớp |
| Yêu cầu cần đạt | 11.C5.1 11.C5.MR1 11.C5.2 11.C5.MR2 |
I. Mục tiêu
1. Về kiến thức
- Nêu được một số ứng dụng mạng nơ-ron nhân tạo (11.C5.1).
- (MR) Trình bày được kiến thức cơ bản về mạng nơ-ron nhân tạo (11.C5.MR1).
- Nêu được một số ứng dụng thuật toán phân cụm, phân lớp (11.C5.2).
- (MR) Trình bày được kiến thức cơ bản về các thuật toán phân cụm, phân lớp và một số ý tưởng thực hiện (11.C5.MR2).
2. Về năng lực
- Năng lực AI (NLc): mô tả ứng dụng, dữ liệu hoặc kĩ thuật AI ở mức phù hợp lớp 11.
- Giải quyết vấn đề và sáng tạo: phân tích tình huống, đề xuất và kiểm chứng phương án.
- Giao tiếp và hợp tác: trình bày lập luận, phản biện tôn trọng, khai báo nếu dùng AI.
3. Về phẩm chất
- Trách nhiệm: dùng AI có kiểm soát của người; không gây hại, không lộ thông tin khi chưa được phép.
- Trung thực: không nhận sản phẩm của máy hoặc của bạn là của mình; kiểm tra trước khi tin.
II. Thiết bị dạy học và học liệu
- Sơ đồ 3 lớp nơ-ron (đầu vào–ẩn–ra) không công thức. Hai rổ: Phân cụm (không nhãn) / Phân lớp (có nhãn).
- Thẻ ứng dụng: nhận ảnh chữ, lọc thư rác, nhóm khách hàng, chẩn đoán hỗ trợ — ghi “người quyết định cuối”.
III. Tiến trình dạy học
Hoạt động 1. Mở đầu: Nhóm bạn theo sở thích khác dán nhãn “học sinh giỏi/yếu” chỗ nào?
6 phúta) Mục tiêu
Học sinh nảy sinh nhu cầu, câu hỏi về nội dung “Mạng nơ-ron, phân cụm và phân lớp”.
b) Nội dung
Hoạt động 30 giây: tự đứng thành cụm theo môn yêu thích (không GV gắn nhãn). Đối chiếu: phân lớp là GV đã có danh sách nhãn sẵn.
c) Sản phẩm
Câu trả lời miệng hoặc sản phẩm khởi động (chọn, đoán, nêu 1 ví dụ) đúng hướng bài học.
d) Tổ chức thực hiện
- Giao nhiệm vụ học tập
- Giáo viên giao tình huống/tiêu chí đánh giá. Nêu rõ học sinh được tự chọn cách làm trong phạm vi đã duyệt (thảo luận, sơ đồ, tranh biện ngắn). Nhắc khai báo nếu có dùng AI.
- Thực hiện nhiệm vụ
- Học sinh phân tích, lập luận, đối chiếu quy định/đạo đức. Giáo viên đóng vai người phản biện, yêu cầu dẫn chứng, không kết luận thay học sinh quá sớm.
- Báo cáo, thảo luận
- Nhóm trình bày phương án; lớp đối thoại. Giáo viên tổng hợp các luận điểm đối lập nếu có.
- Kết luận, nhận định
- Chốt yêu cầu cần đạt, nhấn quyền kiểm soát và trách nhiệm của con người. Gắn 11.C5.1, 11.C5.MR1, 11.C5.2, 11.C5.MR2.
Hoạt động 2. Hình thành kiến thức: Nơ-ron, cụm, lớp — mức khái niệm
16 phúta) Mục tiêu
Học sinh hình thành kiến thức, kĩ năng cốt lõi theo yêu cầu cần đạt: 11.C5.1, 11.C5.MR1, 11.C5.2, 11.C5.MR2.
b) Nội dung
- Ứng dụng mạng nơ-ron: nhận dạng ảnh/giọng, dịch máy, gợi ý — ví dụ gọi tên, không cài mạng.
- MR1: nơ-ron nhận tín hiệu, kết hợp, truyền lớp; học = chỉnh kết nối từ dữ liệu (ý tưởng).
- Phân cụm: nhóm cái giống nhau khi chưa có nhãn. Phân lớp: gán nhãn đã biết (thư rác/không).
- MR2: ý tưởng k-means (gần tâm) / cây quyết định (nếu–thì) — mô tả, không code.
c) Sản phẩm
Nêu/trình bày được các ý then chốt của bài, đúng tinh thần khung nội dung.
d) Tổ chức thực hiện
- Giao nhiệm vụ học tập
- Giáo viên giao tình huống/tiêu chí đánh giá. Nêu rõ học sinh được tự chọn cách làm trong phạm vi đã duyệt (thảo luận, sơ đồ, tranh biện ngắn). Nhắc khai báo nếu có dùng AI.
- Thực hiện nhiệm vụ
- Học sinh phân tích, lập luận, đối chiếu quy định/đạo đức. Giáo viên đóng vai người phản biện, yêu cầu dẫn chứng, không kết luận thay học sinh quá sớm.
- Báo cáo, thảo luận
- Nhóm trình bày phương án; lớp đối thoại. Giáo viên tổng hợp các luận điểm đối lập nếu có.
- Kết luận, nhận định
- Chốt 11.C5.1–2 và MR1–2. Hiểu khái niệm để chọn đúng bài toán; không thần thánh hoá mạng nơ-ron.
Hoạt động 3. Luyện tập: Đúng kĩ thuật, đúng việc
13 phúta) Mục tiêu
Học sinh luyện tập, củng cố, phát hiện chỗ còn nhầm.
b) Nội dung
6 tình huống: chọn nơ-ron / cụm / lớp. Phê bình 1 chỗ dùng nhầm (gắn nhãn học lực bằng cụm điểm số thiếu ngữ cảnh). Nhấn người kiểm tra sai số.
c) Sản phẩm
Phiếu, thẻ, sơ đồ hoặc sản phẩm nhóm hoàn thành theo tiêu chí đã nêu.
d) Tổ chức thực hiện
- Giao nhiệm vụ học tập
- Giáo viên giao tình huống/tiêu chí đánh giá. Nêu rõ học sinh được tự chọn cách làm trong phạm vi đã duyệt (thảo luận, sơ đồ, tranh biện ngắn). Nhắc khai báo nếu có dùng AI.
- Thực hiện nhiệm vụ
- Học sinh phân tích, lập luận, đối chiếu quy định/đạo đức. Giáo viên đóng vai người phản biện, yêu cầu dẫn chứng, không kết luận thay học sinh quá sớm.
- Báo cáo, thảo luận
- Nhóm trình bày phương án; lớp đối thoại. Giáo viên tổng hợp các luận điểm đối lập nếu có.
- Kết luận, nhận định
- Chốt yêu cầu cần đạt, nhấn quyền kiểm soát và trách nhiệm của con người. Gắn 11.C5.1, 11.C5.MR1, 11.C5.2, 11.C5.MR2.
Hoạt động 4. Vận dụng: Một việc địa phương
10 phúta) Mục tiêu
Học sinh vận dụng ra tình huống đời sống/học tập, mang được một cam kết hoặc sản phẩm nhỏ ra khỏi lớp.
b) Nội dung
Nêu 1 ứng dụng (nông sản, y tế, học tập): kĩ thuật nào, dữ liệu gì, rủi ro thiên lệch, ai chịu trách nhiệm.
c) Sản phẩm
Một sản phẩm vận dụng ngắn (câu nói, phiếu, ý tưởng, cam kết) và/hoặc việc chia sẻ với người thân, thầy cô.
d) Tổ chức thực hiện
- Giao nhiệm vụ học tập
- Giáo viên giao tình huống/tiêu chí đánh giá. Nêu rõ học sinh được tự chọn cách làm trong phạm vi đã duyệt (thảo luận, sơ đồ, tranh biện ngắn). Nhắc khai báo nếu có dùng AI.
- Thực hiện nhiệm vụ
- Học sinh phân tích, lập luận, đối chiếu quy định/đạo đức. Giáo viên đóng vai người phản biện, yêu cầu dẫn chứng, không kết luận thay học sinh quá sớm.
- Báo cáo, thảo luận
- Nhóm trình bày phương án; lớp đối thoại. Giáo viên tổng hợp các luận điểm đối lập nếu có.
- Kết luận, nhận định
- Chốt yêu cầu cần đạt, nhấn quyền kiểm soát và trách nhiệm của con người. Gắn 11.C5.1, 11.C5.MR1, 11.C5.2, 11.C5.MR2.
Ngày soạn: .... / .... / 20....
Ban giám hiệu
Ngày dạy: .... / .... / 20....
Giáo viên soạn giảng