1
AI không thay thế con người
Lĩnh vực AI không nên thay người: giáo dục (thầy cô hiểu tâm lí, dạy đạo đức), y tế (lắng nghe, động viên), nghệ thuật (cảm xúc và trải nghiệm riêng).
8.A1.1
Khung nội dung giáo dục trí tuệ nhân tạo · Cấp trung học cơ sở
12 tiết giúp học sinh lớp 8 nhận rủi ro khi lạm dụng AI tạo sinh và bị theo dõi, phân biệt vai trò người dùng – người tạo, biết trách nhiệm pháp lý và giải trình, đồng thời làm dự án AI đơn giản.
Cách đọc mục lục: Tên bài học lấy đúng nội dung trong khung Bộ GDĐT. Mã như 8.A1.1 là yêu cầu cần đạt cốt lõi; mã có MR là nội dung mở rộng, tổ chức thêm khi nhà trường có điều kiện, không thay thế 12 tiết cốt lõi.
Lĩnh vực AI không nên thay người: giáo dục (thầy cô hiểu tâm lí, dạy đạo đức), y tế (lắng nghe, động viên), nghệ thuật (cảm xúc và trải nghiệm riêng).
Lạm dụng AI tạo sinh làm suy giảm tư duy phản biện, sáng tạo, lan thông tin sai. Cần kiểm chứng nguồn khi dùng AI tạo sinh trong học tập.
Một số hệ thống thu thập vị trí, thói quen, ảnh, giọng nói, sở thích để ảnh hưởng quyết định. Nhận biết đề xuất một chiều, theo dõi không biết, mất quyền kiểm soát dữ liệu.
Phân biệt vai trò người dùng và người phát triển. Người dùng cũng tác động đến công cụ qua dữ liệu và phản hồi được dùng để huấn luyện tiếp.
Người sáng tạo, nhà cung cấp, người dùng có thể chịu trách nhiệm pháp lý (ảnh giả mạo, chatbot sai lệch). Khai báo phần dùng AI, kiểm tra độ chính xác trước khi dùng.
Phân loại rủi ro: dữ liệu và quyền riêng tư; thuật toán thiên vị hoặc kết luận sai; bị lừa bằng ảnh, giọng nói, tin nhắn giả do AI tạo ra.
Việc làm đơn giản để bảo vệ dữ liệu cá nhân, tôn trọng bản quyền, giảm rủi ro khi dùng và phát triển AI trong dự án học tập.
Khi phát triển AI cần bảo mật thông tin, không cung cấp thông tin sai lệch, không xúc phạm người khác.
Mô tả cách AI “đọc”, “nghe”, “nhìn”: thu âm, chuyển giọng thành chữ, phân tích ảnh. Mở rộng: NLP, nhận dạng giọng nói, thị giác máy tính.
AI nhận cảm xúc qua nét mặt, từ khoá, ngữ điệu, cử chỉ. Cùng một nét mặt có thể mang cảm xúc khác nhau tùy bối cảnh — độ tin cậy có giới hạn.
Xác định vấn đề thực tế có thể giải bằng AI. Lập kế hoạch sơ bộ cho dự án khi có điều kiện.
Trình bày kịch bản hội thoại cho chatbot hoặc trợ lí ảo. Mở rộng: UX tốt khi tương tác với AI; làm việc nhóm tạo chatbot hoặc mô hình nhận dạng bằng công cụ có sẵn.