TRƯỜNG: ....................................

Tổ: ....................................

Họ và tên giáo viên: ........................

KẾ HOẠCH BÀI DẠY

Bài 10: Tùy chỉnh, tối ưu hệ thống và dữ liệu

Môn học/Hoạt động giáo dục	Giáo dục trí tuệ nhân tạo (nội dung cốt lõi)
Lớp	12 \| Thời gian thực hiện: 1 tiết (45 phút)
Mạch / Chủ đề	C. Các kĩ thuật và ứng dụng AI C3. Công nghệ AI, C4. Dữ liệu trong AI
Nội dung khung	Tùy chỉnh và tối ưu hệ thống AI; Thu thập, cải thiện dữ liệu và các công cụ, nền tảng phát triển hệ thống AI
Yêu cầu cần đạt	12.C3.2 12.C3.MR2 12.C3.MR3 12.C4.MR1 12.C4.MR2

I. Mục tiêu

1. Về kiến thức

Nêu được ví dụ về cách thức đánh giá hiệu quả của hệ thống AI (12.C3.2).
(MR) Đánh giá được khả năng tối ưu hệ thống AI thông qua cập nhật công nghệ, kĩ thuật mới (12.C3.MR2).
(MR) Trình bày được một số khái niệm cơ bản của hệ thống ứng dụng học máy như: hàm mục tiêu, tối ưu hoá hệ thống, mô hình quá khớp dữ liệu (overfitting) (12.C3.MR3).
(MR) Thu thập và tổ chức được dữ liệu đáp ứng yêu cầu của việc phát triển hệ thống AI (12.C4.MR1).
(MR) Phân tích và xác định được các nền tảng hoặc bộ công cụ phát triển AI, cải thiện các bộ dữ liệu đáp ứng quá trình thiết kế, phát triển AI (12.C4.MR2).

2. Về năng lực

Năng lực AI (NLc): mô tả ứng dụng, dữ liệu hoặc kĩ thuật AI ở mức phù hợp lớp 12.
Giải quyết vấn đề và sáng tạo: phân tích tình huống, đề xuất và kiểm chứng phương án.
Giao tiếp và hợp tác: trình bày lập luận, phản biện tôn trọng, khai báo nếu dùng AI.

3. Về phẩm chất

Trách nhiệm: dùng AI có kiểm soát của người; không gây hại, không lộ thông tin khi chưa được phép.
Trung thực: không nhận sản phẩm của máy hoặc của bạn là của mình; kiểm tra trước khi tin.

Nội dung mở rộng (MR): C3.MR2–3, C4.MR1–2: đánh giá tối ưu qua cập nhật kĩ thuật; khái niệm hàm mục tiêu, tối ưu, overfitting; thu thập/tổ chức dữ liệu trên bộ mẫu; chọn nền tảng phù hợp. Không thu dữ liệu cá nhân thật.

II. Thiết bị dạy học và học liệu

Phiếu đánh giá: độ chính xác trên tập kiểm, sai theo nhóm, chi phí, mức người chấp nhận được.
Đồ thị minh hoạ overfitting (học thuộc tập huấn, yếu trên mẫu mới). Bộ thẻ dữ liệu: thiếu loại / trùng / sai nhãn. Thẻ nền tảng: Teachable Machine vs TF.js vs không dùng AI.

Theo khung nội dung giáo dục AI cấp THPT: tập trung phân tích, phản biện và đánh giá. Ưu tiên nghiên cứu tình huống, tranh biện, phân tích dữ liệu/mô hình, đánh giá rủi ro và sự đánh đổi, dự án, phản biện phương án. Học sinh tăng tự chủ nhưng tuân thủ quản trị dữ liệu, đạo đức, an toàn; giáo viên định hướng, phê duyệt các khâu cần thiết. Khai báo khi dùng AI trong sản phẩm học tập.

III. Tiến trình dạy học

Hoạt động 1. Mở đầu: 100% trên dữ liệu luyện — có phải hệ thống tốt?

6 phút

a) Mục tiêu

Học sinh nảy sinh nhu cầu, câu hỏi về nội dung “Tùy chỉnh, tối ưu hệ thống và dữ liệu”.

b) Nội dung

Bảng: tập huấn 100%, tập mới 55%. Hỏi tên hiện tượng (quá khớp) và hệ quả đạo đức nếu vẫn triển khai.

c) Sản phẩm

Câu trả lời miệng hoặc sản phẩm khởi động (chọn, đoán, nêu 1 ví dụ) đúng hướng bài học.

d) Tổ chức thực hiện

Giao nhiệm vụ học tập: Giáo viên giao tình huống/tiêu chí đánh giá. Nêu rõ học sinh được tự chọn cách làm trong phạm vi đã duyệt (thảo luận, sơ đồ, tranh biện ngắn). Nhắc khai báo nếu có dùng AI.
Thực hiện nhiệm vụ: Học sinh phân tích, lập luận, đối chiếu quy định/đạo đức. Giáo viên đóng vai người phản biện, yêu cầu dẫn chứng, không kết luận thay học sinh quá sớm.
Báo cáo, thảo luận: Nhóm trình bày phương án; lớp đối thoại. Giáo viên tổng hợp các luận điểm đối lập nếu có.
Kết luận, nhận định: Chốt yêu cầu cần đạt, nhấn quyền kiểm soát và trách nhiệm của con người. Gắn 12.C3.2, 12.C3.MR2, 12.C3.MR3, 12.C4.MR1, 12.C4.MR2.

Hoạt động 2. Hình thành kiến thức: Đánh giá, tối ưu, dữ liệu, nền tảng

16 phút

a) Mục tiêu

Học sinh hình thành kiến thức, kĩ năng cốt lõi theo yêu cầu cần đạt: 12.C3.2, 12.C3.MR2, 12.C3.MR3, 12.C4.MR1, 12.C4.MR2.

b) Nội dung

Đánh giá hiệu quả: thử trên dữ liệu chưa thấy, theo nhóm người, theo chi phí–an toàn — ví dụ cụ thể.
MR3: hàm mục tiêu = điều hệ thống được bảo “cố đạt”; tối ưu = tìm tham số/quy trình tốt hơn; overfitting = khớp quá tập cũ.
MR2: “cập nhật kĩ thuật” chỉ đáng khi đánh giá lại được — không đổi công cụ cho có.
MR C4: tổ chức dữ liệu (nguồn, nhãn, quyền, tách tập); chọn nền tảng khớp việc và năng lực trường; cải thiện bộ dữ liệu trước khi đổ lỗi mô hình.

c) Sản phẩm

Nêu/trình bày được các ý then chốt của bài, đúng tinh thần khung nội dung.

d) Tổ chức thực hiện

Giao nhiệm vụ học tập: Giáo viên giao tình huống/tiêu chí đánh giá. Nêu rõ học sinh được tự chọn cách làm trong phạm vi đã duyệt (thảo luận, sơ đồ, tranh biện ngắn). Nhắc khai báo nếu có dùng AI.
Thực hiện nhiệm vụ: Học sinh phân tích, lập luận, đối chiếu quy định/đạo đức. Giáo viên đóng vai người phản biện, yêu cầu dẫn chứng, không kết luận thay học sinh quá sớm.
Báo cáo, thảo luận: Nhóm trình bày phương án; lớp đối thoại. Giáo viên tổng hợp các luận điểm đối lập nếu có.
Kết luận, nhận định: Chốt 12.C3.2, MR2–3 và C4.MR1–2. Tối ưu là đánh giá, chỉnh mục tiêu và dữ liệu — không phải chạy mô hình phức hơn cho có.

Hoạt động 3. Luyện tập: Hồ sơ tối ưu có đạo đức

13 phút

a) Mục tiêu

Học sinh luyện tập, củng cố, phát hiện chỗ còn nhầm.

b) Nội dung

Nhóm nhận bộ thẻ lỗi. Đề xuất: làm sạch dữ liệu / đổi hàm mục tiêu (không chỉ tối đa điểm) / đổi nền tảng hoặc không dùng AI. Trình bày đánh đổi.

c) Sản phẩm

Phiếu, thẻ, sơ đồ hoặc sản phẩm nhóm hoàn thành theo tiêu chí đã nêu.

d) Tổ chức thực hiện

Giao nhiệm vụ học tập: Giáo viên giao tình huống/tiêu chí đánh giá. Nêu rõ học sinh được tự chọn cách làm trong phạm vi đã duyệt (thảo luận, sơ đồ, tranh biện ngắn). Nhắc khai báo nếu có dùng AI.
Thực hiện nhiệm vụ: Học sinh phân tích, lập luận, đối chiếu quy định/đạo đức. Giáo viên đóng vai người phản biện, yêu cầu dẫn chứng, không kết luận thay học sinh quá sớm.
Báo cáo, thảo luận: Nhóm trình bày phương án; lớp đối thoại. Giáo viên tổng hợp các luận điểm đối lập nếu có.
Kết luận, nhận định: Chốt yêu cầu cần đạt, nhấn quyền kiểm soát và trách nhiệm của con người. Gắn 12.C3.2, 12.C3.MR2, 12.C3.MR3, 12.C4.MR1, 12.C4.MR2.

Hoạt động 4. Vận dụng: Ba câu trước khi “nâng cấp”

10 phút

a) Mục tiêu

Học sinh vận dụng ra tình huống đời sống/học tập, mang được một cam kết hoặc sản phẩm nhỏ ra khỏi lớp.

b) Nội dung

Đánh giá bằng gì? Có quá khớp? Dữ liệu và nền tảng còn phù hợp, hợp pháp? Không thu thập dữ liệu bạn bè để “cải thiện mô hình”.

c) Sản phẩm

Một sản phẩm vận dụng ngắn (câu nói, phiếu, ý tưởng, cam kết) và/hoặc việc chia sẻ với người thân, thầy cô.

d) Tổ chức thực hiện

Giao nhiệm vụ học tập: Giáo viên giao tình huống/tiêu chí đánh giá. Nêu rõ học sinh được tự chọn cách làm trong phạm vi đã duyệt (thảo luận, sơ đồ, tranh biện ngắn). Nhắc khai báo nếu có dùng AI.
Thực hiện nhiệm vụ: Học sinh phân tích, lập luận, đối chiếu quy định/đạo đức. Giáo viên đóng vai người phản biện, yêu cầu dẫn chứng, không kết luận thay học sinh quá sớm.
Báo cáo, thảo luận: Nhóm trình bày phương án; lớp đối thoại. Giáo viên tổng hợp các luận điểm đối lập nếu có.
Kết luận, nhận định: Chốt yêu cầu cần đạt, nhấn quyền kiểm soát và trách nhiệm của con người. Gắn 12.C3.2, 12.C3.MR2, 12.C3.MR3, 12.C4.MR1, 12.C4.MR2.

Ngày soạn: .... / .... / 20....

Ban giám hiệu

Ngày dạy: .... / .... / 20....

Giáo viên soạn giảng