Kế hoạch bài dạy

Giúp học sinh nhận ra nhu cầu đo góc một cách chính xác thay vì chỉ ước lượng bằng mắt; xác định nhiệm vụ của bài học: tìm hiểu đơn vị đo góc, cách đo góc và các loại góc đặc biệt.

Giáo viên vẽ (hoặc chiếu) hai góc có độ mở gần bằng nhau lên bảng.

• Bằng mắt thường, em có chắc chắn góc nào "lớn hơn" không?
• Em có cách nào để so sánh chính xác độ mở của hai góc?
• Em đã biết công cụ nào dùng để đo góc chưa?

Trao đổi GV – HS (gợi ý):

• GV: Qua tình huống mở đầu SGK, em cần tìm hiểu điều gì?
• HS (mong đợi): Nêu 1–2 nhận xét và câu hỏi gắn Đo góc bằng êke, thước đo góc; tính số đo góc khi biết hai g.
• GV: Em đặt một câu hỏi cho tiết học?
• HS (mong đợi): Câu hỏi dựa trên hình/số liệu SGK.

Câu trả lời của học sinh: cần có công cụ đo góc chính xác (thước đo góc); nêu được nhu cầu tìm hiểu đơn vị đo góc và cách sử dụng thước đo góc.

HS nêu nhận xét ban đầu và nhiệm vụ học tập.

• Giao nhiệm vụ: Giáo viên vẽ hai góc, nêu câu hỏi; yêu cầu học sinh dự đoán trước.
• Thực hiện nhiệm vụ: Học sinh quan sát, dự đoán, trao đổi cặp đôi.
• Báo cáo, thảo luận: 2–3 học sinh trình bày dự đoán; lớp nhận xét.
• Kết luận, nhận định: Giáo viên chốt: cần dùng thước đo góc với đơn vị độ để đo chính xác. Dẫn dắt vào Hoạt động 2.

Học sinh biết cách sử dụng thước đo góc để đo số đo của một góc cho trước; nêu được đơn vị đo góc là độ; giải quyết được vấn đề so sánh độ mở của hai góc đặt ra ở Hoạt động 1.

• Học sinh đọc SGK mục 1; quan sát cách đặt thước đo góc, cách đọc số đo trên thước.
• Thực hành theo nhóm: đo số đo của hai góc đã vẽ ở Hoạt động 1 bằng thước đo góc; so sánh kết quả với dự đoán ban đầu.
• Thảo luận: vì sao số đo góc bẹt là 180°? Số đo một góc có thể lớn hơn 180° không?

Trao đổi GV – HS (gợi ý):

• GV: Em nêu quy tắc/khái niệm trọng tâm «Nội dung SGK: 1. Đo góc – dụng cụ đo góc (thước đo góc), đơn vị đo góc»?
• HS (mong đợi): Trích SGK đúng; kèm ví dụ ngắn.
• GV: Lỗi hay gặp ở phần này?
• HS (mong đợi): Ví dụ: nhầm kí hiệu trên hình hoặc đơn vị đo.

• Vở ghi: cách đo góc bằng thước đo góc; đơn vị đo độ (°); tính chất số đo góc không vượt quá 180°, góc bẹt có số đo 180°.
• Kết quả đo đúng hai góc ở Hoạt động 1, xác định đúng góc nào lớn hơn.

Vở ghi chú và ví dụ hoạt động 2.

• Giao nhiệm vụ: Giáo viên hướng dẫn cách đặt thước đo góc đúng (tâm thước trùng đỉnh góc, vạch 0 trùng một cạnh); giao nhiệm vụ đo hai góc.
• Thực hiện nhiệm vụ: Học sinh thực hành đo theo nhóm; giáo viên quan sát, chỉnh sửa cách đặt thước cho học sinh còn sai.
• Báo cáo, thảo luận: Đại diện nhóm báo cáo số đo đo được; các nhóm khác đối chiếu.
• Kết luận, nhận định: Giáo viên chốt kiến thức về đo góc, đơn vị độ; sửa các lỗi đặt thước thường gặp; chuyển sang nội dung các góc đặc biệt.

Học sinh nhận biết và phân loại được góc vuông, góc nhọn, góc tù, góc bẹt dựa trên số đo; vận dụng để nhận biết các loại góc trong hình vẽ và trong thực tế.

• Học sinh đọc SGK mục 2; quan sát hình các góc có số đo khác nhau (45°, 90°, 120°, 180°) và tên gọi tương ứng.
• Thảo luận nhóm 4: đo và phân loại một số góc cho sẵn trên phiếu học tập vào bốn nhóm: nhọn, vuông, tù, bẹt.
• Thực hành dùng ê ke để kiểm tra nhanh một góc có phải là góc vuông hay không (không cần đo số đo chính xác).

Trao đổi GV – HS (gợi ý):

• GV: Em nêu quy tắc/khái niệm trọng tâm «Nội dung SGK: 2. Các góc đặc biệt – góc vuông (90°), góc nhọn (nhỏ hơn»?
• HS (mong đợi): Trích SGK đúng; kèm ví dụ ngắn.
• GV: Lỗi hay gặp ở phần này?
• HS (mong đợi): Ví dụ: nhầm kí hiệu trên hình hoặc đơn vị đo.

• Vở ghi: định nghĩa góc vuông, nhọn, tù, bẹt theo số đo kèm hình vẽ minh họa.
• Kết quả phân loại đúng các góc trong phiếu học tập; kiểm tra đúng góc vuông bằng ê ke.

Vở ghi chú và ví dụ hoạt động 3.

• Giao nhiệm vụ: Giáo viên chiếu/vẽ các góc mẫu với số đo khác nhau; phát phiếu phân loại; hướng dẫn dùng ê ke kiểm tra góc vuông.
• Thực hiện nhiệm vụ: Học sinh đo, phân loại theo nhóm; giáo viên hỗ trợ nhóm còn nhầm lẫn ranh giới giữa nhọn/vuông/tù.
• Báo cáo, thảo luận: Đại diện nhóm trình bày kết quả phân loại; lớp nhận xét, bổ sung.
• Kết luận, nhận định: Giáo viên chốt lại bốn loại góc đặc biệt theo số đo; nhấn mạnh ranh giới 90° và 180°; chuyển sang luyện tập.

Học sinh vận dụng kiến thức về số đo góc, các loại góc đặc biệt để giải bài tập; rèn kĩ năng đo, vẽ góc chính xác bằng thước đo góc.

• Bài 1: Dùng thước đo góc, đo số đo các góc trong một hình cho trước; ghi kết quả và gọi tên loại góc (nhọn, vuông, tù, bẹt).
• Bài 2: Vẽ góc xOy = 60°; vẽ góc mIn = 120°. Nhận xét loại góc của mỗi góc vừa vẽ.
• Bài 3: So sánh hai góc A = 75° và B = 105°; góc nào lớn hơn? Mỗi góc thuộc loại góc nào?
• Bài 4 (nâng cao): Cho góc bẹt AOB. Vẽ tia OC nằm giữa OA và OB sao cho ∠AOC = 70°. Tính ∠COB và cho biết ∠COB thuộc loại góc nào.

Trao đổi GV – HS (gợi ý):

• GV: Bài em làm thuộc dạng nào? Nêu 2–3 bước giải.
• HS (mong đợi): Phân loại và trình bày lời giải.
• GV: Em kiểm tra lại đáp số thế nào?
• HS (mong đợi): Thay ngược, vẽ hình hoặc đối chiếu SGK.

Bài làm trong vở/phiếu học tập với hình vẽ, số đo và lời giải đúng cho các bài 1–3 (bắt buộc); bài 4 dành cho học sinh khá, giỏi; trình bày rõ ràng, đúng đơn vị đo.

Bài làm có lời giải hoặc trao đổi miệng.

• Giao nhiệm vụ: Giáo viên giao bài tập theo mức độ; quy định thời gian làm bài, yêu cầu mang đủ thước đo góc.
• Thực hiện nhiệm vụ: Học sinh làm cá nhân, thực hành đo/vẽ; giáo viên quan sát, hỗ trợ học sinh đo chưa chính xác.
• Báo cáo, thảo luận: Gọi học sinh lên bảng vẽ hình, trình bày kết quả; lớp nhận xét, sửa sai.
• Kết luận, nhận định: Giáo viên nhận xét, chốt lại cách phân loại góc theo số đo; tuyên dương học sinh làm tốt.

Phát triển năng lực sử dụng công cụ, phương tiện học toán và năng lực giải quyết vấn đề: học sinh tự đo, phân loại góc của một số vật dụng trong đời sống.

Học sinh thực hiện (ở nhà) một trong các nhiệm vụ:

• Nhiệm vụ 1: Đo góc mở của một chiếc cửa, một chiếc quạt xếp hoặc một góc bàn ở nhà (nếu có thước đo góc); ghi lại số đo và cho biết đó là loại góc gì.
• Nhiệm vụ 2: Tìm 3 hình ảnh trong đời sống tương ứng với ba loại góc khác nhau (nhọn, vuông, tù); vẽ lại và ước lượng số đo mỗi góc.

Trao đổi GV – HS (gợi ý):

• GV: Bài em làm thuộc dạng nào? Nêu 2–3 bước giải.
• HS (mong đợi): Phân loại và trình bày lời giải.
• GV: Em kiểm tra lại đáp số thế nào?
• HS (mong đợi): Thay ngược, vẽ hình hoặc đối chiếu SGK.

Bài báo cáo ngắn (viết tay hoặc đánh máy, có thể kèm ảnh): nêu vật đo, số đo/ước lượng và loại góc tương ứng.

Bài làm có lời giải hoặc trao đổi miệng.

• Giao nhiệm vụ: Giáo viên giao bài vận dụng cuối tiết; nêu tiêu chí đánh giá (đo/ước lượng hợp lí, phân loại đúng).
• Thực hiện nhiệm vụ: Học sinh làm ngoài giờ; trao đổi qua nhóm lớp nếu cần.
• Báo cáo, thảo luận: Thu sản phẩm vào tiết sau; chọn một số bài tiêu biểu chia sẻ trước lớp.
• Kết luận, nhận định: Giáo viên nhận xét, khen ví dụ hay; hệ thống lại kiến thức trọng tâm của bài trước khi chuyển sang tiết Luyện tập chung.