Kế hoạch bài dạy

Trường: ......
Tổ: ......		 Họ và tên giáo viên: ......
TÊN BÀI DẠY: BÀI 10: HY LẠP VÀ LA MÃ CỔ ĐẠI
Môn học: Lịch sử và Địa lí; lớp: 6
Thời gian thực hiện: 2 (số tiết)

I. Mục tiêu

1. Về kiến thức: Nêu cụ thể nội dung kiến thức học sinh cần học theo yêu cầu cần đạt.

  • Nêu thành tựu Hy Lạp và La Mã cổ đại.
  • So sánh sơ lược đặc điểm hai nền văn minh.

2. Về năng lực: Nêu biểu hiện năng lực chung và năng lực đặc thù môn Lịch sử và Địa lí (Lịch sử).

Năng lực đặc thù (Lịch sử):

  • Tư duy lịch sử: Nhận biết sự kiện, diễn biến và mối quan hệ nhân–quả gắn «Hy Lạp Và La Mã Cổ Đại».
  • Khai thác tư liệu: Sử dụng tư liệu lịch sử, trục thời gian để tìm hiểu quá khứ.
  • Liên hệ hiện tại: Rút ra bài học lịch sử có ý nghĩa với đời sống hôm nay.

Năng lực chung:

  • Giao tiếp và hợp tác: Thảo luận nhóm, trình bày ý kiến; lắng nghe và tôn trọng bạn.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: Đề xuất cách khai thác tư liệu hoặc phân tích hiện tượng.
  • Tự chủ và tự học: Tự hoàn thành phiếu/bài tập và nhiệm vụ vận dụng.

3. Về phẩm chất: Nêu biểu hiện phẩm chất gắn nội dung bài dạy.

  • Yêu nước: Tự hào truyền thống dân tộc; tôn trọng di sản lịch sử.
  • Trách nhiệm: Trung thực khi khai thác tư liệu; tôn trọng sự thật lịch sử.
  • Chăm chỉ: Tích cực thảo luận, hoàn thành phiếu và bài luyện tập.

4. Về năng lực số: Nêu năng lực số cần đạt trong bài học.

  • Tìm kiếm và xử lí thông tin số: Tra cứu bản đồ số, tư liệu địa lí/lịch sử từ nguồn tin cậy.
  • Sử dụng và tạo nội dung số: Trình bày sơ đồ, trục thời gian hoặc báo cáo bằng công cụ số.
  • An toàn và trách nhiệm số: Trích dẫn nguồn; không sao chép thiếu kiểm chứng.

II. Thiết bị dạy học và học liệu

Nêu cụ thể thiết bị dạy học và học liệu dùng trong bài.

  • Sách giáo khoa Lịch sử và Địa lí 6 – Kết nối tri thức với cuộc sống (Hy Lạp Và La Mã Cổ Đại).
  • Máy chiếu/tivi; bảng phụ hoặc slide.
  • Phiếu học tập / phiếu thực hành.
  • Tranh ảnh, bản đồ lịch sử, tư liệu minh hoạ (văn bản, hiện vật, di tích).
  • Phiếu học tập; trục thời gian; SGK/SBT Lịch sử và Địa lí 6.

III. Tiến trình dạy học

1. Hoạt động 1: Mở đầu/Khởi động

Xác định vấn đề/nhiệm vụ học tập/Mở đầu (Ghi rõ tên thể hiện kết quả hoạt động)

Tình huống mở đầu SGK Lịch sử và Địa lí 6 – Kết nối tri thức với cuộc sống – Hy Lạp Và La Mã Cổ Đại.

a) Mục tiêu: Nêu mục tiêu giúp học sinh xác định được vấn đề/nhiệm vụ cụ thể cần giải quyết trong bài học hoặc xác định rõ cách thức giải quyết vấn đề/thực hiện nhiệm vụ trong các hoạt động tiếp theo của bài học.

Học sinh xác định được vấn đề/nhiệm vụ học tập của bài «Hy Lạp Và La Mã Cổ Đại».

b) Nội dung: Nêu rõ nội dung yêu cầu/nhiệm vụ cụ thể mà học sinh phải thực hiện (xử lí tình huống, câu hỏi, bài tập, thí nghiệm, thực hành…) để xác định vấn đề cần giải quyết/nhiệm vụ học tập cần thực hiện và đề xuất giải pháp giải quyết vấn đề/cách thức thực hiện nhiệm vụ.

  • Quan sát tình huống/tư liệu mở đầu SGK gắn «Hy Lạp Và La Mã Cổ Đại».
  • Thảo luận cặp: Em thấy sự kiện/vấn đề gì? Cần dùng tư liệu nào?
  • Đại diện phát biểu; GV chốt nhiệm vụ và định hướng trục thời gian.

Trao đổi GV – HS (gợi ý):

  • GV: Tình huống/tư liệu mở đầu gắn «Hy Lạp Và La Mã Cổ Đại» cho em biết điều gì?
  • HS (mong đợi): Mô tả ngắn tư liệu/hình ảnh và nêu vấn đề lịch sử cần tìm hiểu.
  • GV: Em đặt sự kiện này vào trục thời gian như thế nào?
  • HS (mong đợi): Xác định thời kì, trình tự trước–sau hoặc mốc thời gian liên quan.
  • GV: Theo em, cần dùng những loại tư liệu nào để làm rõ nội dung bài?
  • HS (mong đợi): Nêu tư liệu văn bản, cổ vật, di tích… phù hợp chủ đề.

c) Sản phẩm: Trình bày cụ thể yêu cầu về nội dung và hình thức của sản phẩm hoạt động theo nội dung yêu cầu/nhiệm vụ mà học sinh phải hoàn thành: kết quả xử lí tình huống; đáp án của câu hỏi, bài tập; kết quả thí nghiệm, thực hành; trình bày, mô tả được vấn đề cần giải quyết hoặc nhiệm vụ học tập phải thực hiện tiếp theo và đề xuất giải pháp thực hiện.

  • Câu trả lời khởi động; nêu được nhiệm vụ tiết học gắn tư liệu lịch sử, trục thời gian, sự kiện.

Nêu được nhiệm vụ học tập của bài.

d) Tổ chức thực hiện: Trình bày cụ thể các bước tổ chức hoạt động học cho học sinh từ chuyển giao nhiệm vụ, theo dõi, hướng dẫn, kiểm tra, đánh giá quá trình và kết quả thực hiện nhiệm vụ thông qua sản phẩm học tập.

  • Giao nhiệm vụ: GV giao học sinh đọc/quan sát tình huống mở đầu SGK bài «Hy Lạp Và La Mã Cổ Đại»; trả lời câu hỏi khởi động; nêu rõ vấn đề/nhiệm vụ cần giải quyết trong tiết học và thời gian thảo luận (2–3 phút).
  • Thực hiện nhiệm vụ: Học sinh quan sát/đọc SGK, thảo luận cặp hoặc nhóm; GV quan sát, gợi ý khi cần.
  • Báo cáo, thảo luận: Một số học sinh trình bày nhận định ban đầu; lớp bổ sung.
  • Kết luận, nhận định: GV chốt vấn đề/nhiệm vụ học tập của bài «Hy Lạp Và La Mã Cổ Đại» và chuyển sang hoạt động tiếp theo.

2. Hoạt động 2: 1. Hy Lạp cổ đại

Hình thành kiến thức mới/giải quyết vấn đề/thực thi nhiệm vụ đặt ra từ Hoạt động 1 (Ghi rõ tên thể hiện kết quả hoạt động).

Nội dung SGK mục 1: Hy Lạp cổ đại.

a) Mục tiêu: Nêu mục tiêu giúp học sinh thực hiện nhiệm vụ học tập để chiếm lĩnh kiến thức mới/giải quyết vấn đề/thực hiện nhiệm vụ đặt ra từ Hoạt động 1.

Học sinh chiếm lĩnh/thực hiện được «Hy Lạp cổ đại» theo yêu cầu cần đạt.

b) Nội dung: Nêu rõ nội dung yêu cầu/nhiệm vụ cụ thể của học sinh làm việc với sách giáo khoa, thiết bị dạy học, học liệu cụ thể (đọc/xem/nghe/nói/làm) để chiếm lĩnh/vận dụng kiến thức để giải quyết vấn đề/nhiệm vụ học tập đã đặt ra từ Hoạt động 1.

  • Đọc SGK mục 1: Hy Lạp cổ đại; ghi sự kiện, nhân vật, diễn biến trọng tâm.
  • Khai thác tư liệu SGK; thảo luận và xác định vị trí trên trục thời gian.
  • Làm câu hỏi/bài tập nhận biết – thông hiểu gắn «Hy Lạp cổ đại».

Trao đổi GV – HS (gợi ý):

  • GV: Kiến thức trọng tâm của «Hy Lạp cổ đại» là gì?
  • HS (mong đợi): Nêu sự kiện, nhân vật hoặc diễn biến chính theo SGK về «Hy Lạp cổ đại».
  • GV: Em dùng tư liệu nào để chứng minh/làm rõ mục này?
  • HS (mong đợi): Chỉ tư liệu cụ thể (văn bản, hiện vật, sách…) và thông tin rút ra.
  • GV: Sự kiện này nằm ở đâu trên trục thời gian?
  • HS (mong đợi): Xác định thời kì, mốc thời gian và mối liên hệ trước–sau.

c) Sản phẩm: Trình bày cụ thể về kiến thức mới/kết quả giải quyết vấn đề/thực hiện nhiệm vụ học tập mà học sinh cần viết ra, trình bày được.

  • Vở ghi/phiếu hoặc sản phẩm thảo luận về «Hy Lạp cổ đại».

Vở ghi, phiếu bài tập hoặc sơ đồ thời gian về «Hy Lạp cổ đại».

d) Tổ chức thực hiện: Hướng dẫn, hỗ trợ, kiểm tra, đánh giá quá trình và kết quả thực hiện hoạt động của học sinh.

  • Giao nhiệm vụ: GV giao học sinh đọc SGK mục «Hy Lạp cổ đại» trong bài «Hy Lạp Và La Mã Cổ Đại»; ghi chép định nghĩa/kiến thức/kĩ năng trọng tâm; thảo luận nhóm và làm ví dụ hoặc bài tập nhận biết theo hướng dẫn; nêu rõ sản phẩm cần có (vở ghi/phiếu) và thời gian làm việc.
  • Thực hiện nhiệm vụ: Học sinh đọc SGK, thảo luận, làm ví dụ/bài tập; GV hỗ trợ nhóm gặp khó khăn, nhắc tiến độ.
  • Báo cáo, thảo luận: Đại diện nhóm/cá nhân trình bày kết quả; lớp nhận xét, bổ sung.
  • Kết luận, nhận định: GV chốt kiến thức/kĩ năng trọng tâm của mục «Hy Lạp cổ đại».

3. Hoạt động 3: 2. La Mã cổ đại

Hình thành kiến thức mới/giải quyết vấn đề/thực thi nhiệm vụ đặt ra từ các hoạt động trước (Ghi rõ tên thể hiện kết quả hoạt động).

Nội dung SGK mục 2: La Mã cổ đại.

a) Mục tiêu: Nêu mục tiêu giúp học sinh thực hiện nhiệm vụ học tập để chiếm lĩnh kiến thức mới/giải quyết vấn đề/thực hiện nhiệm vụ đặt ra từ các hoạt động trước.

Học sinh chiếm lĩnh/thực hiện được «La Mã cổ đại» theo yêu cầu cần đạt.

b) Nội dung: Nêu rõ nội dung yêu cầu/nhiệm vụ cụ thể của học sinh làm việc với sách giáo khoa, thiết bị dạy học, học liệu cụ thể (đọc/xem/nghe/nói/làm) để chiếm lĩnh/vận dụng kiến thức để giải quyết vấn đề/nhiệm vụ học tập đã đặt ra từ các hoạt động trước.

  • Đọc SGK mục 2: La Mã cổ đại; ghi sự kiện, nhân vật, diễn biến trọng tâm.
  • Khai thác tư liệu SGK; thảo luận và xác định vị trí trên trục thời gian.
  • Làm câu hỏi/bài tập nhận biết – thông hiểu gắn «La Mã cổ đại».

Trao đổi GV – HS (gợi ý):

  • GV: Kiến thức trọng tâm của «La Mã cổ đại» là gì?
  • HS (mong đợi): Nêu sự kiện, nhân vật hoặc diễn biến chính theo SGK về «La Mã cổ đại».
  • GV: Em dùng tư liệu nào để chứng minh/làm rõ mục này?
  • HS (mong đợi): Chỉ tư liệu cụ thể (văn bản, hiện vật, sách…) và thông tin rút ra.
  • GV: Sự kiện này nằm ở đâu trên trục thời gian?
  • HS (mong đợi): Xác định thời kì, mốc thời gian và mối liên hệ trước–sau.

c) Sản phẩm: Trình bày cụ thể về kiến thức mới/kết quả giải quyết vấn đề/thực hiện nhiệm vụ học tập mà học sinh cần viết ra, trình bày được.

  • Vở ghi/phiếu hoặc sản phẩm thảo luận về «La Mã cổ đại».

Vở ghi, phiếu bài tập hoặc sơ đồ thời gian về «La Mã cổ đại».

d) Tổ chức thực hiện: Hướng dẫn, hỗ trợ, kiểm tra, đánh giá quá trình và kết quả thực hiện hoạt động của học sinh.

  • Giao nhiệm vụ: GV giao học sinh đọc SGK mục «La Mã cổ đại» trong bài «Hy Lạp Và La Mã Cổ Đại»; ghi chép định nghĩa/kiến thức/kĩ năng trọng tâm; thảo luận nhóm và làm ví dụ hoặc bài tập nhận biết theo hướng dẫn; nêu rõ sản phẩm cần có (vở ghi/phiếu) và thời gian làm việc.
  • Thực hiện nhiệm vụ: Học sinh đọc SGK, thảo luận, làm ví dụ/bài tập; GV hỗ trợ nhóm gặp khó khăn, nhắc tiến độ.
  • Báo cáo, thảo luận: Đại diện nhóm/cá nhân trình bày kết quả; lớp nhận xét, bổ sung.
  • Kết luận, nhận định: GV chốt kiến thức/kĩ năng trọng tâm của mục «La Mã cổ đại».

4. Hoạt động 4: Luyện tập kiến thức đã học

Nêu rõ mục tiêu vận dụng kiến thức đã học ở các hoạt động bên trên đây vào việc phát triển các kĩ năng gì cho học sinh.

Phần Luyện tập SGK – Hy Lạp Và La Mã Cổ Đại.

a) Mục tiêu: Nêu rõ mục tiêu vận dụng kiến thức đã học và yêu cầu phát triển các kĩ năng vận dụng kiến thức cho học sinh.

Củng cố kiến thức/kĩ năng «Hy Lạp Và La Mã Cổ Đại».

b) Nội dung: Nêu rõ nội dung cụ thể của hệ thống câu hỏi, bài tập, bài thực hành, thí nghiệm giao cho học sinh thực hiện.

  • Làm các bài/câu hỏi Luyện tập SGK; sắp xếp sự kiện trên trục thời gian.
  • Chữa bài trọng tâm; ghi chú lỗi nhận thức về thời gian, tư liệu.

Trao đổi GV – HS (gợi ý):

  • GV: Câu luyện tập nào củng cố «Hy Lạp Và La Mã Cổ Đại»?
  • HS (mong đợi): Chỉ câu SGK và nêu hướng làm ngắn.
  • GV: Em sắp xếp sự kiện trên trục thời gian như thế nào?
  • HS (mong đợi): Trình bày đúng trình tự hoặc mốc thời gian trọng tâm.

c) Sản phẩm: Đáp án, lời giải của các câu hỏi, bài tập; các bài thực hành, thí nghiệm do học sinh thực hiện, viết báo cáo, thuyết trình.

  • Bài luyện tập đã chữa; ghi chú rút kinh nghiệm.

Bài luyện tập đã hoàn thành/chữa.

d) Tổ chức thực hiện: Nêu rõ cách thức giao nhiệm vụ cho học sinh; hướng dẫn hỗ trợ học sinh thực hiện; kiểm tra, đánh giá kết quả thực hiện.

  • Giao nhiệm vụ: GV giao học sinh làm các bài Luyện tập SGK của bài «Hy Lạp Và La Mã Cổ Đại» (từ cơ bản đến nâng cao); nêu rõ số bài/câu cần làm, hình thức (cá nhân hoặc cặp), cách trình bày và thời gian hoàn thành.
  • Thực hiện nhiệm vụ: Học sinh làm bài theo yêu cầu; GV quan sát, hỗ trợ, nhắc hạn chế trao đổi ồn ào.
  • Báo cáo, thảo luận: Một số học sinh/nhóm trình bày lời giải trên bảng hoặc miệng; lớp nhận xét.
  • Kết luận, nhận định: GV chữa bài, chốt phương pháp và lỗi thường gặp khi luyện tập bài «Hy Lạp Và La Mã Cổ Đại».

5. Hoạt động 5: Bài tập thực tiễn phát triển năng lực

Phát triển được năng lực gì của học sinh thông qua nhiệm vụ/yêu cầu của bài tập vận dụng.

Phần Vận dụng / kết nối đời sống – Hy Lạp Và La Mã Cổ Đại.

a) Mục tiêu: Nêu rõ mục tiêu phát triển năng lực của học sinh thông qua nhiệm vụ/yêu cầu vận dụng kiến thức, kĩ năng vào thực tiễn (theo từng bài hoặc nhóm bài có nội dung phù hợp).

Vận dụng «Hy Lạp Và La Mã Cổ Đại» vào thực tiễn.

b) Nội dung: Mô tả rõ yêu cầu học sinh phát hiện/đề xuất các vấn đề/tình huống trong thực tiễn gắn với nội dung bài học và vận dụng kiến thức mới học để giải quyết.

  • Liên hệ «Hy Lạp Và La Mã Cổ Đại» với di sản, truyền thống hoặc đời sống hiện nay.
  • Hoàn thành sản phẩm vận dụng (poster trục thời gian, báo cáo tư liệu…) theo tiêu chí GV.

Trao đổi GV – HS (gợi ý):

  • GV: Em vận dụng «Hy Lạp Và La Mã Cổ Đại» vào hiểu biết về quá khứ hiện tại?
  • HS (mong đợi): Liên hệ di sản, truyền thống hoặc bài học lịch sử cho đời sống.
  • GV: Sản phẩm vận dụng của em là gì?
  • HS (mong đợi): Phiếu, poster trục thời gian, bài thuyết trình ngắn hoặc báo cáo khai thác tư liệu.

c) Sản phẩm: Nêu rõ yêu cầu về nội dung và hình thức báo cáo phát hiện và giải quyết tình huống/vấn đề trong thực tiễn.

  • Kế hoạch/sản phẩm vận dụng theo yêu cầu GV.

Sản phẩm vận dụng theo yêu cầu.

d) Tổ chức thực hiện: Giao cho học sinh thực hiện ngoài giờ học trên lớp và nộp báo cáo để trao đổi, chia sẻ và đánh giá vào các thời điểm phù hợp trong kế hoạch giáo dục môn học/hoạt động giáo dục của giáo viên.

  • Giao nhiệm vụ: GV giao học sinh thực hiện nhiệm vụ vận dụng/thực tiễn gắn bài «Hy Lạp Và La Mã Cổ Đại» (theo SGK hoặc phiếu); nêu rõ sản phẩm cần nộp (báo cáo ngắn/bài giải/sản phẩm), tiêu chí đánh giá và thời hạn hoàn thành (trên lớp hoặc ngoài giờ).
  • Thực hiện nhiệm vụ: Học sinh thực hiện nhiệm vụ; GV hướng dẫn tiêu chí và hỗ trợ định hướng.
  • Báo cáo, thảo luận: Chia sẻ hướng làm hoặc sản phẩm mẫu (nếu làm trên lớp); lớp góp ý.
  • Kết luận, nhận định: GV chốt yêu cầu vận dụng và cách nộp/đánh giá sản phẩm bài «Hy Lạp Và La Mã Cổ Đại».